Psychosomatyka – wpływ kondycji psychicznej na ciało

Odziaływanie stanu psychicznego na zdrowie fizyczne jest ogromne – równowaga emocjonalna, zdrowie psychiczne, samopoczucie i stres wpływają na całe ciało. Zaburzenia psychosomatyczne są niezmiernie trudne do zdiagnozowania, ponieważ ich objawy – pogorszenie stanu zdrowia i wyglądu, często wskazują chorobę, której zdiagnozowanie medyczne nie jest możliwe. 

Psychosomatyka  

Nauka, łącząca w sobie psychologię, medycynę i neurologię. Zajmuje się wpływem czynników psychicznych na stan organizmu i kondycję ciała. Zakłada, że zaburzenia o podłożu psychologicznym, emocjonalnym i frustracje przekładają się na pogorszenie stanu całego ciała.  

Słowo psychosomatyka pochodzi z połączenia dwóch greckich słów – psyche (strefa umysłu i dusza) i soma (strefa ciała). 

Psychosomatyka – teorie  

Wzajemne powiązania kondycji psychiczną i cielesnej, zostały dostrzeżone już w starożytnej Grecji – Hipokrates twierdził również, że klimat i środowisko wpływają na zdrowie i kondycję człowieka. Później temat podjął Zygmunt Freud, który uważał, że nieświadome konflikty wewnętrzne (myśli i uczucia) mogą przekładać się na symptomy fizyczne. W Europie, zaczęto prowadzić badania na ten temat w XIX wieku. Wynikają z nich trzy teorie, wyjaśniające przyczyny zaburzeń psychosomatycznych: 

  • Przewlekły stres wpływa na osłabienie organów 
  • Stres, w zależności od rodzaju, może wywoływać poszczególne choroby 
  • Stres psychologiczny, w połączeniu z osłabieniem organu przyczyniają się do zaburzenia psychosomatycznego  

Zaburzenia psychosomatyczne  

Są to dolegliwości cielesne, wynikające z problemów psychicznych. Trudne relacje, panująca atmosfera, sytuacje życiowe, ciągłe zamartwianie wpływają na osłabienie układu odpornościowego. Dotknąć mogą każdego – niezależnie od wieku, płci, zawodu czy miejsca zamieszkania. 

Choroba psychosomatyczna, mimo podobieństw występujących objawów, nie jest tym samym, co nerwica. Zasadniczą różnicą jest możliwy do zauważenia związek objawów i przyczyn – w przypadku nerwicy zależność ta jest jasna, natomiast w zaburzeniach psychosomatycznych nie jest to takie wyraźne. 

Psychosomatyka – przyczyny zaburzeń 

Zalicza się tu czynniki z trzech grup: biologicznych (podatność na działanie stresora), genetycznych oraz prospołecznych. Do ostatniej grupy zalicza się: 

  • Doświadczenia życiowe 
  • Stresujące sytuacje życiowe 
  • Uzależnienia  
  • Konflikty i kłótnie  
  • Status społeczno-ekonomiczny 
  • Poziom samoakceptacji 
  • Umiejętność radzenia sobie w trudnej sytuacji 
  • Zdolność nazywania i wyrażania emocji  
  • Tłumienie emocji – złości, lęku, gniewu, poczucia winy  

Dolegliwości psychosomatyczne i ich objawy 

Podstawowym źródłem są przewlekły stres i przemęczenie. Stres działa niszcząco na organizm – stresory wpływają na zmiany w samopoczuciu, a ich przyczyną może być każda sytuacja, która powoduje wewnętrzną niezgodę. Przemęczenie natomiast uniemożliwia prawidłową regenerację organizmu. 

Symptomy 

  • Zasychanie w gardle 
  • Problemy trawienne i brak apetytu 
  • Pogorszenie wyglądu 
  • Wypadanie włosów 
  • Osłabiona odporność 
  • Biegunki i zaparcia 
  • Wychłodzenie 
  • Ból fizyczny i uczucie ciągłego przemęczenia 

Mogą występować także fizyczne symptomy – bóle, skurcze, mimowolne ruchy, drętwienie, tiki nerwowe, mdłości – które nie mają podłoża medycznego. Oznacza to, że wszystkie wykonywane badania i wyniki są prawidłowe, przez co lekarz nie może zdiagnozować problemu, np. odczuwane:  

  • Bóle kręgosłupa mogą świadczyć przeciążeniem psychicznym, braniem na swoje barki zbyt wielu problemów 
  • Kłucie w okolicy serca może oznaczać rozterki sercowe 
  • Problemy skórne mogą być symptomem męczących konfliktów (przysłowiowe „zajście za skórę”) 

Uwolnienie psychosomatyczne 

Rozwiązanie problemów, pochodzących z psychiki i emocji powinno przyczynić się do odpuszczenia dolegliwości fizycznych. 

Psychosomatyka – sposoby leczenia  

Niezbędna jest tu pomoc lekarska i psychologiczna. W pierwszej kolejności należy wykonać badania, wykluczające choroby – w zaburzeniach psychosomatycznych często jest tak, że mimo objawów przeprowadzane badania nie wykazują nieprawidłowości. W takiej sytuacji warto skorzystać z porady psychologicznej lub metod medycyny niekonwencjonalnej.  

Aby podjęte działania były skuteczne muszą być prowadzone holistycznie. Można rozpocząć leczenie farmakologiczne, przyjmując leki antyhistaminowe o działaniu przeciwlękowym. Ze względu na podłoże psychologiczne zaburzeń pomocne również są:  

  • techniki: mindfulness i ćwiczenie uważności, EFT, trans generatywny 
  • zabiegi relaksacyjne: fizjoterapia, masaże, kąpiele 
  • praktyki wyciszające: joga i medytacja (ćwiczenie głębokiego oddychania) 
  • spacery oraz wypoczynek  

Uświadomienie sobie przyczyny złego stanu zdrowia może przyczynić się do odzyskania równowagi psychicznej i cielesnej. Należy pamiętać, że zmiana sytuacji może być wymagająca i zająć dużo czasu, dlatego ważna jest cierpliwość i wsparcie. W trakcie prawidłowo przeprowadzonej terapii emocja, która przyczyniła się do blokad fizycznych, zostaje uwolniona. Dzięki temu umysł i ciało odpuszczają, a człowiek odzyskuje harmonię i balans.  

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *